Kategori: Makaleler

Fizyokrat Anlayışı: Felsefi Bir İroni İnsanın düşünsel evrimi, her biri kendi evreninde farklı sorular sorarak yolunu bulmaya çalışan bir dizi büyük filozofun izlerini taşır. Bu evrende etik, epistemoloji ve ontoloji gibi temel felsefi disiplinlerin insan hayatındaki yerini düşündüğümüzde, soruların ve cevapların insanın varoluşuna dair sürekli bir arayışa dönüşeceğini fark ederiz. “Gerçek nedir?”, “İyi olan nedir?” ve “Ne kadar bilgiye sahibiz?” gibi sorular, bizi, zaman zaman çelişkili ve karmaşık fikirlere götürür. Ve işte bu noktada, tarihsel olarak kökleri 18. yüzyıla dayanan Fizyokrat anlayışı devreye girer. Fizyokratlar, modern ekonomi teorisinin temellerini atan ilk düşünürlerdi. Ancak onların fikirleri, yalnızca ekonomik bir model değil,…

Düşünce Özgürlüğü: Bir Hak Olarak Tarihsel Evrimi Geçmiş, her zaman bugünün aynasıdır; çünkü yaşadıklarımız, bizlerin içinde bulunduğu toplumsal ve kültürel yapıların yansımasıdır. Düşünce özgürlüğü de, zaman içinde şekillenen ve dönüşen bir hak olarak, toplumların gelişiminde kritik bir rol oynamıştır. Her dönemde farklı şekillerde tanımlanmış ve uygulanmış bu hak, insanlık tarihinin önemli kırılma noktalarına, toplumsal dönüşümlere ve hatta devrimlere yol açmıştır. Geçmişi anlamadan, bugünü ve geleceği doğru bir biçimde değerlendirmek neredeyse imkansızdır. İşte bu nedenle, düşünce özgürlüğü üzerine tarihsel bir bakış açısı, bugünümüzü ve toplumsal yapımızı daha derinlemesine anlamamıza olanak sağlar. Düşünce Özgürlüğü: İlk Adımlar Düşünce özgürlüğü, modern anlamda genellikle 17.…

Fevri Hareket Etmek Ne Demek? Psikolojik Bir Mercek Bir insan davranışına baktığımda her zaman merak ettiğim iki şey olur: “Bu davranışın ardında ne tür bir içsel süreç var?” ve “Bu süreçler kendi içsel deneyimlerimizle nasıl örtüşüyor?” “Fevri hareket etmek ne demek?” sorusu da tam bu merakı tetikler. Ani, düşünmeden verilen tepkilerle davranışlarımız arasındaki bağlantı sadece bir terim açıklaması değildir; aynı zamanda bilişsel, duygusal ve sosyal psikolojinin iç içe geçtiği bir labirenttir. Bu yazıda “fevri hareket etmek” kavramını bilişsel süreçlerden duygusal tepkilere, sosyal bağlamlardan araştırma örneklerine kadar geniş bir çerçevede inceleyeceğiz. Kendi davranışlarınızla yüzleşmenizi sağlayacak sorulara yer verecek, psikolojideki çelişkileri de göz önünde bulunduracağız. Paragraflar kısa tutuldu; anahtar…

Mülteci Kampı Ne Anlama Gelir? Mülteci kampı denildiğinde aklınıza ne gelir? Sadece bir çadırda yaşam mücadelesi veren insanlar mı? Ya da başka bir yerin, başka bir ülkedeki “yoksul” halkın bir parçası olarak sayılmak mı? Mülteci kamplarının sembolik anlamı geniş, ancak gerçekliği oldukça dar. Bir kısmı sığınak, bir kısmı ise adeta bir hapishaneye dönüşmüş. Peki, gerçekten ne anlama gelir bu kamplar? Her şeyin ötesinde, birer “geçici çözüm” mü, yoksa sistemin görmezden geldiği kalıcı yaralar mı? Mülteci Kampı: Bir Geçici Çözüm mü? İlk başta mülteci kampı fikri kulağa “geçici” bir çözüm gibi gelebilir. Hani savaşlardan, kıtlıklardan ya da politik baskılardan kaçan insanların…

Özüm Kuran’da Geçiyor mu? Sosyoloji, toplumların, kültürlerin, bireylerin ve bunların etkileşimlerinin derinlemesine analizini yapmayı amaçlayan bir disiplindir. Bazen bir olay, bir düşünce ya da bir gelenek, öyle bir toplumsal bağlamda şekillenir ki, bireylerin varoluş biçimlerini ve kültürel pratiklerini anlamak için bu çerçeveyi anlamak gerekir. İnsanlar birbirleriyle her gün, çeşitli toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratiklerle etkileşime girerler. Bu etkileşimler, toplumların yapısını ve bireylerin yaşamlarını şekillendirir. Ancak bu normlar ve pratikler ne kadar belirleyici ve evrenseldir? Bu soruya, Kuran’daki öğretiler ve toplumsal hayat arasında bir köprü kurarak yaklaşalım. Özüm Kuran’da geçiyor mu? Temel Kavramların Tanımlanması Sosyolojik bir bakış açısıyla, toplumsal…

Hayat Poliçesi Parası Nasıl Alınır? Felsefi Bir Bakış Bir an için durup düşünün: Hayat, pek çok anlık karardan, plansız anlardan ve beklenmedik olaylardan oluşuyor. Her şeyin bir bedeli var; bazen bu bedel bir sağlık sigortası primi, bazen bir hayat poliçesi parası… Hayat poliçesi parası, ölüm ya da kalıcı bir sakatlık durumunda, sigortalının ailesine veya kendisine ödenen miktarı ifade eder. Peki, bu parayı almak yalnızca hukuki bir süreç mi? Veya bir etik sorumluluk mudur? Ya da insanın varlıkla ve ölümle ilişkisini sorgulayan daha derin bir epistemolojik ve ontolojik soru mudur? Hayat poliçesi parası almak, belki de hayatın en karanlık ve en…

Hak Sahipliği Başvurusu Süresi Uzatıldı Mı? – Tarihsel Perspektiften Bir İnceleme Tarihi anlamak, yalnızca geçmişi yeniden yazmak değil, aynı zamanda bugünü daha derinlemesine anlamanın da anahtarıdır. Geçmişin sosyal, ekonomik ve politik yapıları, günümüz toplumlarının dinamiklerine dair ipuçları sunar. Bir toplumun nasıl şekillendiğini ve bugünkü kırılma noktalarına nasıl geldiğini anlamak, yalnızca güncel olayları değil, aynı zamanda tarihsel süreçleri de daha keskin bir bakış açısıyla değerlendirmemize olanak tanır. Bugün, bir hak sahipliği başvuru süresinin uzatılıp uzatılmadığına dair tartışmalar, aslında geçmişteki toplumsal değişimlerin ve hukuki düzenlemelerin bir yansımasıdır. Bu yazı, bu tür bir düzenlemenin tarihsel gelişimi üzerinde durarak, geçmiş ile günümüz arasında bağlantılar…

Ampirik Genelleme Nedir? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Edebiyat, yalnızca kelimelerden oluşan bir sanat dalı değildir; o, insan ruhunun en derin köşelerine ulaşan, yaşamı anlamlandırma çabasıdır. Her satır, her cümle, her sözcük, bir evrenin kapısını aralar. Kelimelerin gücü, bazen bir insanın hayatını değiştirecek kadar etkilidir; bazen de bir toplumun zihniyetini dönüştürür. Bu dönüşüm, genellikle anlatıların şekillendirdiği dünyalarla mümkün olur. Edebiyatın en güçlü yönlerinden biri, yalnızca bireysel deneyimlerin değil, kolektif bilinçlerin de izini sürmesidir. Peki, edebiyat, bir anlamda ampirik bir genelleme yapabilir mi? Ampirik genelleme kavramı, gözlemler ve deneyimler üzerinden çıkarımlar yapmayı ifade eder. Ancak bu çıkarımlar, edebiyatın dokusunda nasıl yer bulur?…

Harami Boğa Ne Demek? Pedagojik Bir Bakış Hayat, tıpkı bir piyasa gibi, bazen beklenmedik anlarda inişli çıkışlı yolculuklar sunar. Bu yolculuğun her aşamasında, hepimiz yeni kavramlar, terimler ve simgelerle karşılaşırız. Ancak bu terimlerin ne anlama geldiğini anlamak, sadece bilgi edinmekle kalmaz, aynı zamanda bakış açımızı ve düşünce biçimimizi de dönüştürür. İşte bu noktada, “harami boğa” gibi kavramlar, sadece ekonomi ve finans dünyasının dilini değil, aynı zamanda öğrenmenin ve öğretmenin dinamiklerini de yansıtır. Bir terim ne kadar karmaşık görünse de, onu anlamak öğrenme sürecinin bir parçası olarak, öğrencinin düşünsel yetilerini geliştirebilir. Günümüzde bilgiye ulaşmak her zamankinden daha kolay olsa da, doğru…

Kaynakların Kıtlığı ve Seçimlerimiz: Ekonomik Bir Perspektif İnsan varoluşunun temel meselesi, sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçları dengelemektir. Bu basit ilke hem bireysel kararlarımızı hem de toplumsal refahı şekillendirir. Kaynak kıtlığı, fırsat maliyeti, dengesizlikler ve seçimlerin sonuçları ekonomik düşüncenin merkezindedir. Arda Güler’in babası kimdir sorusuna ekonomik bir perspektiften bakarken, yalnızca bir biyografiyi aktarmak yerine bu figürün bireysel ve piyasa düzeyindeki etkilerini değerlendireceğiz. Sorun aslında şu: Bir genç futbolcunun yaşamında ailesinin rolü, mikro ve makro ekonomik sistemlerle nasıl ilişkilidir? Bu sorunun cevabı, ekonomik aktörlerin karar mekanizmalarının toplumsal sonuçlarla nasıl kesiştiğini gösterecek. Arda Güler’in Babası: Ümit Güler Kimdir? Arda Güler, 25 Şubat 2005 doğumlu…